د مقالې اصلي محتوا
خلاصه
آموزش و پرورش فرایندی است که افراد بهواسطهی آن، در شرایط سازمانیافته، در معرض آموزش منظم، دانشها، مهارتها، رفتارها و نگرشهای معین قرار میگیرند. کیفیت آموزش به آن دسته از ویژگیهای عناصر آموزش اطلاق میشود که با حداکثر استفاده از استعدادها و تواناییهای آن میتوان انتظارات فراگیران را برآورده کرد. این عناصر در بخش آموزش عالی میتواند شامل برنامهی درسی، استاد، دانشجو، فضا و امكانات آموزشی، ساختار آموزشی و مدیریت و رهبری باشد. هدف عمدهی این مقاله، شناسایی عوامل مؤثر بر کیفیت آموزش عالی بوده و معلومات آن از کتابها، مقالهها و مجلههای علمی گردآوری و مورد تحلیل قرار گرفته است. یافتههای مقالهی حاضر نشاندهندهی آن است که مؤلفههای روش تدریس استاد، سازماندهی محتوای آموزشی، امکانات آموزشی، شیوههای ارزشیابی، شیوههای گزینش استادان و دانشجویان، حمایت از استادان، قوانین و مقررات، بهکارگیری فناوریآموزشی، عملکرد مدیران دانشگاه و همچنین وضعیت کمی و کیفی کتابخانه از جمله عوامل تأثیرگذار بر افزایش کیفیت آموزش عالی هستند.
کلیدي ټکي
د مقالې جزئیات
د حقوقو اعلامیه، ۲۰۲۴ کال، د کابل پوهنتون حقوقي مالکیت
د کرییټیو کامنز بای-انسایټ-ناکامرشل 4.0 نړیواله مجوز (نماد CC BY-NC 4.0)ماخذونه
- - اسماعیلی بیدهندی، زهرا. (1377). بررسی عوامل مؤثر در افزایش کیفیت آموزش عالی از دیدگاه اعضای هیأت علمی و دانشجویان دورهی کارشناسی ارشد دانشگاه الزهراء. پایان نامهی کارشناسی ارشد دانشگاه الزهراء. تهران:
- - آریانپور، احمد. (1352). زمینهی جامعهشناسی. چاپ ششم. تهران: انتشارات شرکت سهامی کتابهای جیبی.
- - بازرگان، عباس. (1374). ارزیابی درون دانشگاهی و کاربرد آن در بهبود مستمر کیفیت آموزش عالی. فصلنامهی پژوهش و برنامهریزی در آموزش عالی، سال سوم، شمارهی 3، صص 49-70.
- - بریمانی، ابوالقاسم؛ صالحی، محمد و صادقی، محمدرضا. (1390). بررسی عوامل مؤثر بر بهبود کیفیت آموزشعالی در دورهی تحصیلات تکمیلی از دیدگاه دانشجویان این مقطع. فصلنامهی علمی-پژوهشی تحقیقات مدیریت آموزشی، سال دوم، شمارهی 4، صص 51-70
- - پارسا، محمد. (1385). روانشناسی تربیتی. تهران: انتشارات سخن.
- - پاکاریان، سارا. (1378). بررسی عوامل افزایش کیفیت آموزشی در دانشگاه اصفهان و پیشنهاداتی برای بهبود آن. پایان نامهی کارشناسی ارشد دانشگاه اصفهان. اصفهان:
- - پاکمهر، حمیده و همکاران. (1390). کیفیت تدریس در آموزش عالی: آموزش یا پژوهش؟. مجموعهی مقالات اولین همایش ملی آموزش در ایران. مشهد: دانشگاه فردوسی مشهد.
- - پریرخ، مهری و فتاحی، رحمت الله. (1384). راهنمای نگارش مرور نوشتارها و پیشینهی پژوهش. تهران: انتشارات کتابدار.
- - توکل، محمد. (1372). تأملی در جایگاه علم و دانشگاه در نظام اجتماعی. تهران: انتشارات دفتر دانش.
- - جهید، عبدالواحد. (1394). درامدی بر تعلیم و تربیت اسلامی. کابل: انتشارات حامد رسالت.
- - حقیار، عبدالمنان. (1390). روانشناسی تربیتی. جلد اول. کابل: انتشارات سعید.
- - رشتیا، سید قاسم. (1346). افغانستان در قرن نزده. چاپ سوم. کابل: انتشارات مطبعهی دولتی.
- - روسک، جوزف و وارن، رولند. (1350). مقدمهای بر جامعهشناسی. ترجمهی بهروز نبوی و احمد کریمی. تهران: انتشارات مؤسسه حسابداری
- - زمانی، اصغر. (1396). شناسایی، تحلیل و اولویتبندی عوامل مؤثر بر کیفیت آموزش در آموزش عالی. فصلنامهی نوآوری و ارزشآفرینی، سال ششم، شمارهی 11.
- - سلیمانی مطلق، خدایار. (1384). بررسی عوامل آموزشی مؤثر بر کیفیت آموزش دانشگاهی از دیدگاه اعضای هیأت علمی و دانشجویان دانشگاه لرستان. پایان نامهی کارشناسیارشد رشتهی علومتربیتی. دانشکده علوم تربیتی، دانشگاه شهید بهشتی.
- - سیادت، علی و ربانی، رسول. (1381). طراحی و تحلیل نظامهای آموزشی. تهران: انتشارات آوای نور.
- - شارعپور، محمود. (1394). جامعه شناسی آموزش و پرورش. چاپ سیزدهم. تهران: انتشارات سمت.
- - شرفی، لیلا، نجفلو، پریسا و گلباز، شیرین. (1395). عوامل مؤثر بر کیفیت نظام آموزش عالی. کنگرهی ملی آموزش عالی ایران.
- - شریفزاده، ابوالقاسم و شریفی، مهنوش. (1390). شناسایی مؤلفهها و نشانگرهای ارزیابی کیفیت در آموزش عالی. پنجمین همایش ارزیابی کیفیت در نظام دانشگاهی، دانشگاه تهران.
- - شفیعی رودپشتی، میثم و میرغفوری، سید حبیب الله. (1387). شناسایی و رتبهبندی عوامل مؤثر بر بهبود کیفیت خدمات بخش آموزش عالی دانشکدهی مدیریت دانشگاه یزد. فصلنامهی علمی-پژوهشی انجمن آموزش عالی ایران، سال اول، شمارهی 2، ص 67.
- - شمسمورکانی، غلامرضا. (1396). مبانی و اصول مدیریت آموزشی. تهران: انتشارات سمت.
- - طبرسا، غلامعلی؛ حسنوند مفرد، مهدی و عارفنژاد، محسن. (1391). تحلیل و رتبهبندی عوامل مؤثر بر بهبود کیفیت آموزشی: مطالعهی موردی پوهنتون اصفهان. فصلنامهی علمی- پژوهشی مطالعات میان رشتهای در علوم انسانی، دوره چهارم، شمارهی 4، ص51.
- - علاقهبند، علی. (1394). جامعه شناسی آموزش و پرورش. چاپ پنجا و هشتم. تهران: انتشارات روان.
- - علاقهبند، علی. (1393). مقدمات مدیریت آموزشی. چاپ چهل و ششم. تهران: انتشارات روان.
- - علاقهبند، علی. (1391). مبانی نظری و اصول مدیریت آموزشی. چاپ بیست و چهارم. تهران: انتشارات روان.
- - غنچی، مستانه؛ حسینی، سیدمحمود و حجازی، یوسف. (1391). تحلیل عاملی مؤلفههای مدیریتی تأثیرگذار بر کیفیت آموزشعالی از دیدگاه اعضای هیأتعلمی پردیسهای کشاورزی پوهنتون تهران. مجلهی پژوهشهای ترویج و آموزش کشاورزی، سال پنجم، شمارهی 2.
- - فراستخواه، مقصود؛ بازرگان، عباس و طباطبایی. (1386). تحلیل مقایسهای نظامهای تضمین کیفیت آموزش عالی در جهان، وجوه اشتراک و افتراق در تجربههای جهانی. فصلنامهی پژوهش و برنامهریزی در آموزش عالی، شمارهی 44.
- - کرد نوقانی، رسول. (1386). آموزش مستقیم. تهران: انتشارات آگه.
- - گلشن فومنی، محمد رسول. (1380) جامعهشناسی آموزش و پرورش. تهران: انتشارات شیفته.
- - محسنپور، بهرام. (1382). مبانی برنامهریزی آموزشی. چاپ سوم. تهران: انتشارات مدرسه.
- - محمدبیگی دهقی، احمد. (1374). بررسی عوامل مؤثر در ارتقای کیفیت آموزشی دورههای ضمن خدمت مراکز آموزش عالی شهید فارسی از دیدگاه فراگیران و مدرسان، پایان نامهی کارشناسی ارشد برنامهریزی دانشگاه آزاد اسلامی اصفهان، واحد خوراسگان.
- - محمدی، رضا و همکاران. (1384). ارزشیابی کیفیت در آموزشعالی (مفاهیم، اصول، روشها و معیارها)، تهران: انتشارات سازمان سنجش ایران.
- - مشاوران یونسکو. (1373). فرایند برنامهریزی آموزشی. ترجمهی فریده مشایخ. تهران: انتشارات مدرسه.
- - مشایخ، فریده. (1370). نظام آموزش غیررسمی و نقش آن در کارآموزی و توسعهی نیروی انسانی، تجربه کشوراندونزی. تهران: انتشارات مرکز تحقیقات آموزشی سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی.
- - مهریان، محمد جعفر. (1385). مبانی و اصول تعلیم و تربیت. تهران: انتشارات ساولان.
- - میرزابیگی، علی. (1389). برنامهی درسی و طرح درس در آموزش رسمی و تربیت نیروی انسانی. چاپ چهارم. تهران: انتشارات یسطرون.
- - نامی، کلثوم و صفری، ثنا. (1390). بررسی برخی عوامل مرتبط با کیفیت تدریس اعضای هیأت علمی مروری بر پژوهشهای قبلی. تهران: پنجمین همایش ارزیابی کیفیت در نظام دانشگاهی. تهران: دانشکدههای فنی، دانشگاه تهران.
- - نصراصفهانی، احمد. (1381). عوامل مؤثر بر بهبود کیفیت تدریس. مجلهی آموزش کشاورزی، شمارهی 29، صص135-154.
- - یمنی دوزی سرخابی، محمد و بهادری حصاری، مریم. (1387). مقایسهی برخی عوامل مؤثر بر کیفیت آموزش دورههای کارشناسی ارشد در دانشگاههای شهید بهشتی و صنعتی شریف. فصلنامهی انجمن آموزش عالی ایران، سال اول، شمارهی 1. ص57.
- - Almond, Gabriel and Sidney Verba. (1963). The Civic Culture. Princeton university press.
- - Harbison, F. and C.A. Myers. (1964). Education, Manpower, and Economic Growth. New york: Mc-Graw-hill.
ماخذونه
- اسماعیلی بیدهندی، زهرا. (1377). بررسی عوامل مؤثر در افزایش کیفیت آموزش عالی از دیدگاه اعضای هیأت علمی و دانشجویان دورهی کارشناسی ارشد دانشگاه الزهراء. پایان نامهی کارشناسی ارشد دانشگاه الزهراء. تهران:
- آریانپور، احمد. (1352). زمینهی جامعهشناسی. چاپ ششم. تهران: انتشارات شرکت سهامی کتابهای جیبی.
- بازرگان، عباس. (1374). ارزیابی درون دانشگاهی و کاربرد آن در بهبود مستمر کیفیت آموزش عالی. فصلنامهی پژوهش و برنامهریزی در آموزش عالی، سال سوم، شمارهی 3، صص 49-70.
- بریمانی، ابوالقاسم؛ صالحی، محمد و صادقی، محمدرضا. (1390). بررسی عوامل مؤثر بر بهبود کیفیت آموزشعالی در دورهی تحصیلات تکمیلی از دیدگاه دانشجویان این مقطع. فصلنامهی علمی-پژوهشی تحقیقات مدیریت آموزشی، سال دوم، شمارهی 4، صص 51-70
- پارسا، محمد. (1385). روانشناسی تربیتی. تهران: انتشارات سخن.
- پاکاریان، سارا. (1378). بررسی عوامل افزایش کیفیت آموزشی در دانشگاه اصفهان و پیشنهاداتی برای بهبود آن. پایان نامهی کارشناسی ارشد دانشگاه اصفهان. اصفهان:
- پاکمهر، حمیده و همکاران. (1390). کیفیت تدریس در آموزش عالی: آموزش یا پژوهش؟. مجموعهی مقالات اولین همایش ملی آموزش در ایران. مشهد: دانشگاه فردوسی مشهد.
- پریرخ، مهری و فتاحی، رحمت الله. (1384). راهنمای نگارش مرور نوشتارها و پیشینهی پژوهش. تهران: انتشارات کتابدار.
- توکل، محمد. (1372). تأملی در جایگاه علم و دانشگاه در نظام اجتماعی. تهران: انتشارات دفتر دانش.
- جهید، عبدالواحد. (1394). درامدی بر تعلیم و تربیت اسلامی. کابل: انتشارات حامد رسالت.
- حقیار، عبدالمنان. (1390). روانشناسی تربیتی. جلد اول. کابل: انتشارات سعید.
- رشتیا، سید قاسم. (1346). افغانستان در قرن نزده. چاپ سوم. کابل: انتشارات مطبعهی دولتی.
- روسک، جوزف و وارن، رولند. (1350). مقدمهای بر جامعهشناسی. ترجمهی بهروز نبوی و احمد کریمی. تهران: انتشارات مؤسسه حسابداری
- زمانی، اصغر. (1396). شناسایی، تحلیل و اولویتبندی عوامل مؤثر بر کیفیت آموزش در آموزش عالی. فصلنامهی نوآوری و ارزشآفرینی، سال ششم، شمارهی 11.
- سلیمانی مطلق، خدایار. (1384). بررسی عوامل آموزشی مؤثر بر کیفیت آموزش دانشگاهی از دیدگاه اعضای هیأت علمی و دانشجویان دانشگاه لرستان. پایان نامهی کارشناسیارشد رشتهی علومتربیتی. دانشکده علوم تربیتی، دانشگاه شهید بهشتی.
- سیادت، علی و ربانی، رسول. (1381). طراحی و تحلیل نظامهای آموزشی. تهران: انتشارات آوای نور.
- شارعپور، محمود. (1394). جامعه شناسی آموزش و پرورش. چاپ سیزدهم. تهران: انتشارات سمت.
- شرفی، لیلا، نجفلو، پریسا و گلباز، شیرین. (1395). عوامل مؤثر بر کیفیت نظام آموزش عالی. کنگرهی ملی آموزش عالی ایران.
- شریفزاده، ابوالقاسم و شریفی، مهنوش. (1390). شناسایی مؤلفهها و نشانگرهای ارزیابی کیفیت در آموزش عالی. پنجمین همایش ارزیابی کیفیت در نظام دانشگاهی، دانشگاه تهران.
- شفیعی رودپشتی، میثم و میرغفوری، سید حبیب الله. (1387). شناسایی و رتبهبندی عوامل مؤثر بر بهبود کیفیت خدمات بخش آموزش عالی دانشکدهی مدیریت دانشگاه یزد. فصلنامهی علمی-پژوهشی انجمن آموزش عالی ایران، سال اول، شمارهی 2، ص 67.
- شمسمورکانی، غلامرضا. (1396). مبانی و اصول مدیریت آموزشی. تهران: انتشارات سمت.
- طبرسا، غلامعلی؛ حسنوند مفرد، مهدی و عارفنژاد، محسن. (1391). تحلیل و رتبهبندی عوامل مؤثر بر بهبود کیفیت آموزشی: مطالعهی موردی پوهنتون اصفهان. فصلنامهی علمی- پژوهشی مطالعات میان رشتهای در علوم انسانی، دوره چهارم، شمارهی 4، ص51.
- علاقهبند، علی. (1394). جامعه شناسی آموزش و پرورش. چاپ پنجا و هشتم. تهران: انتشارات روان.
- علاقهبند، علی. (1393). مقدمات مدیریت آموزشی. چاپ چهل و ششم. تهران: انتشارات روان.
- علاقهبند، علی. (1391). مبانی نظری و اصول مدیریت آموزشی. چاپ بیست و چهارم. تهران: انتشارات روان.
- غنچی، مستانه؛ حسینی، سیدمحمود و حجازی، یوسف. (1391). تحلیل عاملی مؤلفههای مدیریتی تأثیرگذار بر کیفیت آموزشعالی از دیدگاه اعضای هیأتعلمی پردیسهای کشاورزی پوهنتون تهران. مجلهی پژوهشهای ترویج و آموزش کشاورزی، سال پنجم، شمارهی 2.
- فراستخواه، مقصود؛ بازرگان، عباس و طباطبایی. (1386). تحلیل مقایسهای نظامهای تضمین کیفیت آموزش عالی در جهان، وجوه اشتراک و افتراق در تجربههای جهانی. فصلنامهی پژوهش و برنامهریزی در آموزش عالی، شمارهی 44.
- کرد نوقانی، رسول. (1386). آموزش مستقیم. تهران: انتشارات آگه.
- گلشن فومنی، محمد رسول. (1380) جامعهشناسی آموزش و پرورش. تهران: انتشارات شیفته.
- محسنپور، بهرام. (1382). مبانی برنامهریزی آموزشی. چاپ سوم. تهران: انتشارات مدرسه.
- محمدبیگی دهقی، احمد. (1374). بررسی عوامل مؤثر در ارتقای کیفیت آموزشی دورههای ضمن خدمت مراکز آموزش عالی شهید فارسی از دیدگاه فراگیران و مدرسان، پایان نامهی کارشناسی ارشد برنامهریزی دانشگاه آزاد اسلامی اصفهان، واحد خوراسگان.
- محمدی، رضا و همکاران. (1384). ارزشیابی کیفیت در آموزشعالی (مفاهیم، اصول، روشها و معیارها)، تهران: انتشارات سازمان سنجش ایران.
- مشاوران یونسکو. (1373). فرایند برنامهریزی آموزشی. ترجمهی فریده مشایخ. تهران: انتشارات مدرسه.
- مشایخ، فریده. (1370). نظام آموزش غیررسمی و نقش آن در کارآموزی و توسعهی نیروی انسانی، تجربه کشوراندونزی. تهران: انتشارات مرکز تحقیقات آموزشی سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی.
- مهریان، محمد جعفر. (1385). مبانی و اصول تعلیم و تربیت. تهران: انتشارات ساولان.
- میرزابیگی، علی. (1389). برنامهی درسی و طرح درس در آموزش رسمی و تربیت نیروی انسانی. چاپ چهارم. تهران: انتشارات یسطرون.
- نامی، کلثوم و صفری، ثنا. (1390). بررسی برخی عوامل مرتبط با کیفیت تدریس اعضای هیأت علمی مروری بر پژوهشهای قبلی. تهران: پنجمین همایش ارزیابی کیفیت در نظام دانشگاهی. تهران: دانشکدههای فنی، دانشگاه تهران.
- نصراصفهانی، احمد. (1381). عوامل مؤثر بر بهبود کیفیت تدریس. مجلهی آموزش کشاورزی، شمارهی 29، صص135-154.
- یمنی دوزی سرخابی، محمد و بهادری حصاری، مریم. (1387). مقایسهی برخی عوامل مؤثر بر کیفیت آموزش دورههای کارشناسی ارشد در دانشگاههای شهید بهشتی و صنعتی شریف. فصلنامهی انجمن آموزش عالی ایران، سال اول، شمارهی 1. ص57.
- Almond, Gabriel and Sidney Verba. (1963). The Civic Culture. Princeton university press.
- Harbison, F. and C.A. Myers. (1964). Education, Manpower, and Economic Growth. New york: Mc-Graw-hill.