Main Article Content
Abstract
This study investigates the influence of academic emotions on students' academic engagement at Kabul University using a descriptive-correlational research design. A sample of 370 students was selected through simple random sampling. Data were collected using two standardized questionnaires: the Academic Emotions Scale (Pekrun et al., 2005) and the Academic Engagement Scale (Ryu, 2013). Multiple regression analysis was employed to examine the relationships between variables. The findings indicate that among the seven dimensions of academic emotions, two dimensions have a positive and significant impact on academic engagement, whereas the remaining dimensions do not show a statistically significant effect. Based on these results, it is recommended that university administrators and educators implement strategies to enhance students’ academic engagement. Moreover, while academic emotions play a crucial role, other influencing factors should also be considered to foster student engagement effectively.
Keywords
Article Details
Copyright (c) 2025 Journal of Social Sciences - Kabul University

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
References
- آریاتبار، ل.، خوئینی، ف.، و اسدزاده، ح. (1400). اثر بخشی آموزش متمرکز بر تنظیم هیجان پکران بر هیجان پیشرفت و خود نظم جویی محصلان. ماهنامه علوم شناختی، 20(104)، 1363-1381.
- افروز، ح.ر.، اژه ای، ج.، حجازی، ا.، و مقدم زاده، ع (1398). درگیری تحصیلی در محصلان دبیرستانی ایرانی: یک مطالعه کیفی. مجله روانشناسی 92/ 23(4)، 354 - 370.
- جباری زادگان، ش.، شهریاری احمدی، م.(1402). مقایسه هیجان تحصیلی، درگیری تحصیلی و عملکرد تحصیلی محصلاندوره اول دبیرستان دولتی و غیر دولتی در آموزش مجازی. مجله پیشرفت های نوین در علوم رفتاری، 8(56)، 182- 193
- حیات، ع.ا.، اسمی، ک.، رضایی، ر.، و نبیئی، پ.(1396). رابطه هیجانهای تحصیلی با عملکرد تحصیلی دانشجویان پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شیراز. مرکز تحقیقات آموزش بالینی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، 9(4)، 20-29.
- سادئی، ع.(1385). روش های تحقیق و آمار به زبان ساده. چاپ اول، تهران: انتشارات شلاک.
- سادات، س.، و ستایشی اظهری، م.(1398). نقش واسطه ای سرزندگی تحصیلی و شوخ طبعی در رابطه بین هیجان های تحصیلی و درگیری تحصیلی. نشریه راهبردهای آموزش در علوم پزشکی ،12(4)، 28-40.
- سروی، ص.، دهقانی، مرض.، و مقدم زاده، ع.(1400). بررسی رابطه درگیری تحصیلی و عملکرد تحصیلی دربین دانشجویان دانشکده فنی دانشگاه تهران. فصلنامه راهبردهای نو در روانشناسی و علوم تربیتی، 3(9)، 65-71.
- ساعتی معصومی، ف.، جدیدی، ه.، یاراحمدی، ی.، و اکبری، م.(1400). تدوین مدل علی درگیری تحصیلی بر اساس خود نظم جویی و هیجانهای تحصیلی با نقش واسطه ای خود ناتوان سازی تحصیلی: اثربخشی برنامه مستخرج از مدل بر فرسودگی تحصیلی. فصلنامه پژوهش های کاربردی روانشناختی، 12(1)، 369-387.
- سلیمانی شبیلو، ن.، واحدی، ش.، و نعمتی، ش.(1398). رابطه هیجانهای تحصیلی محصلان، معلمان و والدین با عملکرد تحصیلی درس علوم. فصلنامه سلامت روان کودک، 6(1)، 189- 199.
- صادقی، م.، و برزگر بفرویی، م.(1398). نقش واسطه ای هیجانهای تحصیلی در رابطه ای نیازهای بنیادی روانشناختی و رضایت تحصیلی دانشجویان. مجله پژوهش در آموزش علوم پزشکی،11(2)، 2-11.
- صاحبی کوزه کنان،ج.، امیر پناه، ع.، و حسینی نسب، س.د.(1400). روابط ساختاری هیجانهای تحصیلی و مسوولیت پذیری بااشتیاق تحصیلی بواسطه مفهوم خویشتن در فرزندان ایثار گران. فصلنامه پژوهش های نوین روانشناختی، 16(62)، 47-61.
- صباغی، ف.، و همکاران.(1400). اثر بخشی مداخلات آموزشی بر اساس مدل درگیری تحصیلی بر شیفتگی تحصیلی محصلان پسر با درگیری تحصیلی پایین. مجلهی توسعهی آموزش جندی شاپور- فصلنامه ای مرکز مطالعات و توسعه ای آموزش علوم پزشکی، 12(3)،87-97.
- فرزین، س.، برزگر برفویی، ک.، و فقیهی، م.(1399). نقش چشم انداز زمان در هیجانهای تحصیلی محصلان پسر مقطع دوم متوسطه. فصلنامه روانشناسی مدرسه، 9(1)، 153-172.
- نیکدل، ف.، همتی، ن.، و نوشادی، ن.(1398). ارایه مدل ساختاری اهداف پیشرفت و مشغولیت تحصیلی: میانجیگری هیجانهای پیشرفت تحصیلی. مجله توسعه آموزش جندی شاپور، 10(2)، 33-53.
- قاسمخانی، ز.، توحیدی، ا.، و تاشک، آ.(1402). رابطه هیجانهای پیشرفت مثبت تحصیلی، هیجانهای پیشرفت منفی تحصیلی، و راهبردهای یادگیری با نقش واسطهی رضایتمندی تحصیلی. پژوهش نامه روانشناسی مثبت، 9 ( 4) ، 31-56.
- قدسی، ا.، طالع پسند، س.، رضایی، ع. م.، و محمدی فر، م.ع.(1398). پیشایند های درگیری تحصیلی: آزمون مدلی بر اساس نظریه انتظار- ارزش. فصلنامه روانشناسی تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، 15(51)،231-257.
- کدیور، پ.، فرزاد، و.، کاوو سیان، ج.، و نیکدل،ف.(1388). رواسازی پرسشنامه هیجانها تحصیلی پکران، نشریه نوآوری های آموزشی، 8(4)، 7-38.
- لواسانی، م.غ.، اژه ای، ج.، و افشاری، م.(1388). رابطه خود کارامدی تحصیلی و درگیری تحصیلی با پیشرفت تحصیلی. مجله روانشناسی، 13(3)، 289-305.
- محمدی، س.، کمری، ف.، و امیری، ح.(1396). بررسی رابطه بین هیجانهای تحصیلی با درگیری تحصیلی در محصلان مقطع متوسطه اول شهر کرمانشاه. سومین کنفرانس بین المللی پژوهشهای کاربردی در علوم تربیتی و مطالعات رفتاری و آسیب های اجتماعی ایران،تهران،https://civilica.com/doc/739119
- مرادی، خ.، اسد زاده، ح.، کرمی، ا.، و نجفی، م.(1397). مدل یابی پیشرفت تحصیلی بر اساس هیجانهای تحصیلی و اشتیاق تحصیلی: نقش میانجی تحول مثبت نوجوانی. فصلنامه روانشناسی تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی، 15(51)، 147 - 173.
- مصرآبادی، ج.، و بهادری، ج.(1397). نقش درگیری تحصیلی، ارزیابی شناختی و خود پنداره تحصیلی در هیجانهای تحصیلی مثبت و منفی محصلان. فصلنامه پژوهش های نوین روانشناختی، 13(50)،23- 43.
- مهنا، س.، و طالع پسند، س.(1395). رابطه بین حمایت های محیطی و خود آگاهی هیجانی با در گیری تحصیلی: نقش میانجی بهزیستی تحصیلی. مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی،16(4)، 31 - 42.
- سلیمانی شبیلو، ن.، واحدی، ش.، و نعمتی، ش.(1398). رابطه هیجانهای تحصیلی محصلان، معلمان و والدین با عملکرد تحصیلی درس علوم. فصلنامه سلامت روان کودک، 6(1)، 189- 199.
- وکیلی، س.، نقش، ز.، و رمضانی خمسی، ز.(1397). نقش واسطه گری در گیری تحصیلی در رابطه بین هیجان تحصیلی و پیشرفت. پژوهش در نظام آموزشی/ ویژه نامه، 8(1)، 616- 627.
- Appleton JJ, Christenson SL, Kim D, Reschly AL(2013(. Measuring cognitive and psychological engagement: Validation of the Student Engagement Instrument. Journal of School Psychology, 44(5): 427–45. https://doi.org/10.1016/j.jsp.2006.04.002
- Astin AW(1999). Student involvement: A developmental theory for higher education. Journal of College Student Development, 40(5): 518-29. https://psycnet.apa.org/record/1999-01418-006
- Galla BM, Wood JJ, Tsukayama E, Har K, Chiu AW, Langer DA(2014). A longitudinal multilevel model analysis of the within-person and between-person effect of effortful engagement and academic self efficacy on academic performance. J Sch Psychol, 52(3): 295-308. https://doi.org/10.1016/j.jsp.2014.04.001
- Mengmeng, Qi., Kainan, Zhou., Min, Zou., Minxuan, Yu., Yao, Xiao., Bowen, Liu. (2024). Academic Emotions and Learning Engagement in Synchronous Delivery Classroom: Mediating Effects of Self-efficacy and Learning Motivation. International Symposium on Education Technology(ISET). doi: 10.1109/iset61814.2024.00062.
- Pietarinen J, Soini T,Pyhalto K(2014). Students’ emotional and cognitive engagement as the determinants of well-being and achievement in school. International Journal of Educational Research, 67: 40-51 https://doi.org/10.1016/j.ijer.2014.05.001
- Reeve J(2012). A Self-determination Theory Perspective on Student Engagement. Handbook of Research on Student Engagement:149-72.
- Shaari AS, Yusoff NM, Ghazali IM, Osman RH,Dzahir NFM(2014). The Relationship between Lecturers Teaching Style And Students Academic Engagement. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 118: 10-20. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2014.02.002
- Saber S,Sharifi HP(2013). [Predicting dimensions of Academic Engagement by Identity styles in fert grads girl students of Tehran state High schools]. Research in Curriculum Planning, 2(11): 72-85 . https://sanad.iau.ir/en/Article/897671
References
آریاتبار، ل.، خوئینی، ف.، و اسدزاده، ح. (1400). اثر بخشی آموزش متمرکز بر تنظیم هیجان پکران بر هیجان پیشرفت و خود نظم جویی محصلان. ماهنامه علوم شناختی، 20(104)، 1363-1381.
افروز، ح.ر.، اژه ای، ج.، حجازی، ا.، و مقدم زاده، ع (1398). درگیری تحصیلی در محصلان دبیرستانی ایرانی: یک مطالعه کیفی. مجله روانشناسی 92/ 23(4)، 354 - 370.
جباری زادگان، ش.، شهریاری احمدی، م.(1402). مقایسه هیجان تحصیلی، درگیری تحصیلی و عملکرد تحصیلی محصلاندوره اول دبیرستان دولتی و غیر دولتی در آموزش مجازی. مجله پیشرفت های نوین در علوم رفتاری، 8(56)، 182- 193
حیات، ع.ا.، اسمی، ک.، رضایی، ر.، و نبیئی، پ.(1396). رابطه هیجانهای تحصیلی با عملکرد تحصیلی دانشجویان پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شیراز. مرکز تحقیقات آموزش بالینی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، 9(4)، 20-29.
سادئی، ع.(1385). روش های تحقیق و آمار به زبان ساده. چاپ اول، تهران: انتشارات شلاک.
سادات، س.، و ستایشی اظهری، م.(1398). نقش واسطه ای سرزندگی تحصیلی و شوخ طبعی در رابطه بین هیجان های تحصیلی و درگیری تحصیلی. نشریه راهبردهای آموزش در علوم پزشکی ،12(4)، 28-40.
سروی، ص.، دهقانی، مرض.، و مقدم زاده، ع.(1400). بررسی رابطه درگیری تحصیلی و عملکرد تحصیلی دربین دانشجویان دانشکده فنی دانشگاه تهران. فصلنامه راهبردهای نو در روانشناسی و علوم تربیتی، 3(9)، 65-71.
ساعتی معصومی، ف.، جدیدی، ه.، یاراحمدی، ی.، و اکبری، م.(1400). تدوین مدل علی درگیری تحصیلی بر اساس خود نظم جویی و هیجانهای تحصیلی با نقش واسطه ای خود ناتوان سازی تحصیلی: اثربخشی برنامه مستخرج از مدل بر فرسودگی تحصیلی. فصلنامه پژوهش های کاربردی روانشناختی، 12(1)، 369-387.
سلیمانی شبیلو، ن.، واحدی، ش.، و نعمتی، ش.(1398). رابطه هیجانهای تحصیلی محصلان، معلمان و والدین با عملکرد تحصیلی درس علوم. فصلنامه سلامت روان کودک، 6(1)، 189- 199.
صادقی، م.، و برزگر بفرویی، م.(1398). نقش واسطه ای هیجانهای تحصیلی در رابطه ای نیازهای بنیادی روانشناختی و رضایت تحصیلی دانشجویان. مجله پژوهش در آموزش علوم پزشکی،11(2)، 2-11.
صاحبی کوزه کنان،ج.، امیر پناه، ع.، و حسینی نسب، س.د.(1400). روابط ساختاری هیجانهای تحصیلی و مسوولیت پذیری بااشتیاق تحصیلی بواسطه مفهوم خویشتن در فرزندان ایثار گران. فصلنامه پژوهش های نوین روانشناختی، 16(62)، 47-61.
صباغی، ف.، و همکاران.(1400). اثر بخشی مداخلات آموزشی بر اساس مدل درگیری تحصیلی بر شیفتگی تحصیلی محصلان پسر با درگیری تحصیلی پایین. مجلهی توسعهی آموزش جندی شاپور- فصلنامه ای مرکز مطالعات و توسعه ای آموزش علوم پزشکی، 12(3)،87-97.
فرزین، س.، برزگر برفویی، ک.، و فقیهی، م.(1399). نقش چشم انداز زمان در هیجانهای تحصیلی محصلان پسر مقطع دوم متوسطه. فصلنامه روانشناسی مدرسه، 9(1)، 153-172.
نیکدل، ف.، همتی، ن.، و نوشادی، ن.(1398). ارایه مدل ساختاری اهداف پیشرفت و مشغولیت تحصیلی: میانجیگری هیجانهای پیشرفت تحصیلی. مجله توسعه آموزش جندی شاپور، 10(2)، 33-53.
قاسمخانی، ز.، توحیدی، ا.، و تاشک، آ.(1402). رابطه هیجانهای پیشرفت مثبت تحصیلی، هیجانهای پیشرفت منفی تحصیلی، و راهبردهای یادگیری با نقش واسطهی رضایتمندی تحصیلی. پژوهش نامه روانشناسی مثبت، 9 ( 4) ، 31-56.
قدسی، ا.، طالع پسند، س.، رضایی، ع. م.، و محمدی فر، م.ع.(1398). پیشایند های درگیری تحصیلی: آزمون مدلی بر اساس نظریه انتظار- ارزش. فصلنامه روانشناسی تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، 15(51)،231-257.
کدیور، پ.، فرزاد، و.، کاوو سیان، ج.، و نیکدل،ف.(1388). رواسازی پرسشنامه هیجانها تحصیلی پکران، نشریه نوآوری های آموزشی، 8(4)، 7-38.
لواسانی، م.غ.، اژه ای، ج.، و افشاری، م.(1388). رابطه خود کارامدی تحصیلی و درگیری تحصیلی با پیشرفت تحصیلی. مجله روانشناسی، 13(3)، 289-305.
محمدی، س.، کمری، ف.، و امیری، ح.(1396). بررسی رابطه بین هیجانهای تحصیلی با درگیری تحصیلی در محصلان مقطع متوسطه اول شهر کرمانشاه. سومین کنفرانس بین المللی پژوهشهای کاربردی در علوم تربیتی و مطالعات رفتاری و آسیب های اجتماعی ایران،تهران،https://civilica.com/doc/739119
مرادی، خ.، اسد زاده، ح.، کرمی، ا.، و نجفی، م.(1397). مدل یابی پیشرفت تحصیلی بر اساس هیجانهای تحصیلی و اشتیاق تحصیلی: نقش میانجی تحول مثبت نوجوانی. فصلنامه روانشناسی تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی، 15(51)، 147 - 173.
مصرآبادی، ج.، و بهادری، ج.(1397). نقش درگیری تحصیلی، ارزیابی شناختی و خود پنداره تحصیلی در هیجانهای تحصیلی مثبت و منفی محصلان. فصلنامه پژوهش های نوین روانشناختی، 13(50)،23- 43.
مهنا، س.، و طالع پسند، س.(1395). رابطه بین حمایت های محیطی و خود آگاهی هیجانی با در گیری تحصیلی: نقش میانجی بهزیستی تحصیلی. مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی،16(4)، 31 - 42.
سلیمانی شبیلو، ن.، واحدی، ش.، و نعمتی، ش.(1398). رابطه هیجانهای تحصیلی محصلان، معلمان و والدین با عملکرد تحصیلی درس علوم. فصلنامه سلامت روان کودک، 6(1)، 189- 199.
وکیلی، س.، نقش، ز.، و رمضانی خمسی، ز.(1397). نقش واسطه گری در گیری تحصیلی در رابطه بین هیجان تحصیلی و پیشرفت. پژوهش در نظام آموزشی/ ویژه نامه، 8(1)، 616- 627.
Appleton JJ, Christenson SL, Kim D, Reschly AL(2013(. Measuring cognitive and psychological engagement: Validation of the Student Engagement Instrument. Journal of School Psychology, 44(5): 427–45. https://doi.org/10.1016/j.jsp.2006.04.002
Astin AW(1999). Student involvement: A developmental theory for higher education. Journal of College Student Development, 40(5): 518-29. https://psycnet.apa.org/record/1999-01418-006
Galla BM, Wood JJ, Tsukayama E, Har K, Chiu AW, Langer DA(2014). A longitudinal multilevel model analysis of the within-person and between-person effect of effortful engagement and academic self efficacy on academic performance. J Sch Psychol, 52(3): 295-308. https://doi.org/10.1016/j.jsp.2014.04.001
Mengmeng, Qi., Kainan, Zhou., Min, Zou., Minxuan, Yu., Yao, Xiao., Bowen, Liu. (2024). Academic Emotions and Learning Engagement in Synchronous Delivery Classroom: Mediating Effects of Self-efficacy and Learning Motivation. International Symposium on Education Technology(ISET). doi: 10.1109/iset61814.2024.00062.
Pietarinen J, Soini T,Pyhalto K(2014). Students’ emotional and cognitive engagement as the determinants of well-being and achievement in school. International Journal of Educational Research, 67: 40-51 https://doi.org/10.1016/j.ijer.2014.05.001
Reeve J(2012). A Self-determination Theory Perspective on Student Engagement. Handbook of Research on Student Engagement:149-72.
Shaari AS, Yusoff NM, Ghazali IM, Osman RH,Dzahir NFM(2014). The Relationship between Lecturers Teaching Style And Students Academic Engagement. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 118: 10-20. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2014.02.002
Saber S,Sharifi HP(2013). [Predicting dimensions of Academic Engagement by Identity styles in fert grads girl students of Tehran state High schools]. Research in Curriculum Planning, 2(11): 72-85 . https://sanad.iau.ir/en/Article/897671