Main Article Content
Abstract
Academic achievement is considered one of the key indicators for evaluating the success of an educational system and assessing students' abilities to complete a particular level of education. This study examined the level of academic achievement among master's students enrolled in Social Science programs at Kabul University in 1405. The research employed a descriptive-survey design, and data were collected using the standardized Academic Achievement Questionnaire developed by Fam and Taylor (1990). The statistical population consisted of 646 master's students in Social Science programs at Kabul University, from which a sample of 241 students was selected at a 95% confidence level. Data were analyzed using a one-sample t-test. The findings revealed that the students' level of academic achievement was moderate. This result indicates a gap between the students' current academic achievement and the desirable level of academic performance. Therefore, greater attention to the factors influencing academic performance may improve these students' academic achievement.
Keywords
Article Details
Copyright (c) 2026 Kabul University

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
References
- ابابکری، ی. (1400). بررسی رابطهی روش تدریس مبتنی بر باز با پیشرفت تحصیلی و خلاقیت دانشآموزان دورهی ابتدایی شهر ستک. تیزس ماستری، ایران: پوهنتون آزاد اسلامی واحد بندر لنگه.
- بلوم، ب. س. (1990). ویژگیهای انسانی و یادگیری در مدرسه (ترجمهی علیاکبر سیف). تهران: نشر دوران.
- تمناییفر، م.، و گندمی، ز. (1390). رابطه انگیزه پیشرفت با پیشرفت تحصیلی در دانشجویان. راهبردهای آموزش در علوم پزشکی، 4(1)، 15–22. لینک
- خدامی، ن.؛ عابدی، ا .و آتشپور، سعید. (1390). تأثیر آموزش حافظه فعال و فراشناخت بر عملکرد تحصیلی دانش آموزان دختر ناتوان در یادگیری ریاضی. مجله دانش و پژوهش در روانشناسی کاربردی، (2) 43، 45-53. لینک
- رابینز، آنتونی. (1390). نظام مدیریت زندگی، مدیریت زمان برای سریعتر به نتیجه رسیدن، ترجمهی پارسیان و اعرابی، تهران: نشر نسل نواندیش.
- رفیق، ن. ب. (1398). بررسی رابطه مدیریت زمان و پیشرفت تحصیلی شاگردان اناث دوره لیسه حوزه پنجم تعلیمی (مطالعه موردی: لیسه اسماعیل حسنزی). تیزس ماستری، پوهنځی روانشناسی و علوم تربیتی پوهنتون کابل، کابل، افغانستان.
- رودباری، م. و اصل مرز، ب. (2011). بررسی پیشرفت تحصیلی دنشجویان پوهنتون علوم پزشکی زاهدان و عوامل مرتبط با آن در سال تحصیلی 87-86. لینک
- حیدری، ن. (1396). شاخصههای مهم در پیشرفت تحصیلی دانشآموزان. فصلنامه روانشناسی و علوم تربیتی، 8 (2)، 53-48.
- خاکی، غل. ر. (1387). روش تحقیق با رویکرد به پایاننامه نویسی. وزارت فرهنگ و آموزش عالی، مرکز تحقیقات علمی: کانون فرهنگی: انتشارات درایت.
- عابدی، ا. (1380). بررسی رابطه بین انگیزش پیشرفت تحصیلی دانشآموزان دختر و پسر دوره متوسطه شهر اصفهان با ویژگیهای خانوادگی و شخصیتی، پایان نامه کارشناسی ارشد 74-74. تیزس ماستری، پوهنځی رواشناسی و علوم بربیتی، پوهنتون علامه طباطبایی، تهران، ایران.
- عیاباف، ز. (1375). مقایسه استراتژیهای یادگیری دانشآموزان قوی و ضعیف دوره دبیرستان مناطق 2، 4 و 11 شهر تهران در سال تحصیلی 75-1374. (پایاننامه کارشناسی ارشد، پوهنتون علامه طباطبایی). لینک
- عمید، ح. (1381). فرهنگ عمید. جلد اول، تهران: انشتارات امیر کبیر.
- سلیمی، م. (1388). مقایسهی پیشرفت تحصیلی دانشآموزان محبوب و منزوی. مجله دانش و تحقیق در علوم تربیتی پوهنتون آزاد خوراسگان، (4)24، 130-119. لینک
- شلویری، گ .(1377). بررسی ارتباط ویژهگیها و مکان کنترول ماد و قرزند با پیشرفت تحصیلی دانشآموزان دختر و پسر پایه چهارم ابتدایی شهر تهران در سال تحصیلی 1375-1376. پایان نامه کارشناسی ارشد رواشناسی تربیتی، پوهنتون تهران.
- سیف، ع. ا. (1398). روانشناسی تربیتی. تهران: انتشارات آگاه.
- صفری، ص. ز. و علیدادی، ف. (1399). بررسی پیشرفت تحصیلی دانش آموزان. مجله پیشرفت های نوین در روانشناسی، علوم تربیتی و آموزش و پرورش بهمن 1399 - شماره 32، 88- 104، لینک
- کرمی، ا. (1394). بررسی و شناسایی عوامل مؤثر بر پیشرفت تحصیلی دانشآموزان دبیرستان. پژوهشنامه تربیتی، (1)4، 1-16. لینک
- کیوانفر، م. ر. (1394). بررسی رابطه خوپنداره و پیشرفت تحصیلی در دانشآموزان سال سوم راهنمایی، پایانامه ماستری پوهنتون اصفهان.
- محمدی، م. (1386). رابطه یادگیری خودتنظیم و اختلال یادگیری در دانشآموزان پایه چهارم و پنجم ابتدایی استادان کردستان، پایاننامه کارشناسی ارشد روانشناسی، پوهنځی روانشناسی و علوم تربیتی، پوهنتون علامه طباطبایی.
- یوسفی، ص.؛ هرسج، ز.؛ جنت علیپور، ز.؛ افروز، م. و نوابی، ن. (1396). بررسی رابطه مهارتهای مدیریت زمان با پیشرفت تحصیلی در دانشجویان پرستاری و بهداشت عمومی. مجله آموزش پزشکی. ۱۳۹۶؛ ۵ (۲) :۲۹-۴۰ لینک.
- Aslam, S., & Ali, M. S. (2017). Effect of self-efficacy on students’ achievement in science: A case of secondary school students in Pakistan. European Journal of Education Studies, 3(11), 220–235. https://doi.org/10.5281/zenodo.1050292
- BaHammam, A. S., Alaseem, A. M., Alzakri, A. A., Almeneessier, A. S., & Sharif, M. M. (2012). The relationship between sleep and wake habits and academic performance in medical students: A cross-sectional study. BMC Medical Education, 12(1), 61. https://doi.org/10.1186/1472-6920-12-61
- Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.
- Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York, NY: W. H. Freeman and Company.
- Hashemi, A. (2021). Effects of COVID-19 on the academic performance of Afghan students’ and their level of satisfaction with online teaching. Cogent Arts & Humanities, 8(1), 1933684. https://doi.org/10.1080/23311983.2021.1933684
- Jafari, H., Aghaei, A., & Khatony, A. (2019). Relationship between study habits and academic achievement in students of medical sciences in Kermanshah-Iran. Advances in Medical Education and Practice, 10, 637–643. https://doi.org/10.2147/AMEP.S208874
- Ong CKY, Hutchesson MJ, Patterson AJ, Whatnall MC. Is There an Association between Health Risk Behaviours and Academic Achievement among University Students? International Journal of Environmental Research and Public Health. 2021; 18(16):8314. https://doi.org/10.3390/ijerph18168314
- Paris, S. G., & Winograd, P. (1990). Promoting metacognition and motivation of exceptional children. Remedial and Special Education, 11(6), 7–15. https://doi.org/10.1177/074193259001100604
- Roudbari, M., Ahmadi, A., Roudbari, S., & Sedghi, S. (2014). The effective factors on the academic progress of the students of Tehran University of Medical Science. Journal of Pakistan Medical Association, 64(1), 42. https://www.jpma.org.pk/PdfDownload/5739.pdf
- Sakız, H., Özdaş, F., Göksu, İ., & Ekinci, A. (2021). A longitudinal analysis of academic achievement and its correlates in higher education. Sage Journals. https://doi.org/10.1177/21582440211003085 .
- Sarbazvatan, H., Amini, A., Aminisani, N., Shamshirgaran, S. M., & Ghaffarifar, S. (2018). Learning Style and Academic Achievement among Students at Tabriz University of Medical Sciences, Iran. Research and Development in Medical Education, 7(2), 77–81. https://doi.org/10.15171/RDME.2018.016
References
ابابکری، ی. (1400). بررسی رابطهی روش تدریس مبتنی بر باز با پیشرفت تحصیلی و خلاقیت دانشآموزان دورهی ابتدایی شهر ستک. تیزس ماستری، ایران: پوهنتون آزاد اسلامی واحد بندر لنگه.
بلوم، ب. س. (1990). ویژگیهای انسانی و یادگیری در مدرسه (ترجمهی علیاکبر سیف). تهران: نشر دوران.
تمناییفر، م.، و گندمی، ز. (1390). رابطه انگیزه پیشرفت با پیشرفت تحصیلی در دانشجویان. راهبردهای آموزش در علوم پزشکی، 4(1)، 15–22. لینک
خدامی، ن.؛ عابدی، ا .و آتشپور، سعید. (1390). تأثیر آموزش حافظه فعال و فراشناخت بر عملکرد تحصیلی دانش آموزان دختر ناتوان در یادگیری ریاضی. مجله دانش و پژوهش در روانشناسی کاربردی، (2) 43، 45-53. لینک
رابینز، آنتونی. (1390). نظام مدیریت زندگی، مدیریت زمان برای سریعتر به نتیجه رسیدن، ترجمهی پارسیان و اعرابی، تهران: نشر نسل نواندیش.
رفیق، ن. ب. (1398). بررسی رابطه مدیریت زمان و پیشرفت تحصیلی شاگردان اناث دوره لیسه حوزه پنجم تعلیمی (مطالعه موردی: لیسه اسماعیل حسنزی). تیزس ماستری، پوهنځی روانشناسی و علوم تربیتی پوهنتون کابل، کابل، افغانستان.
رودباری، م. و اصل مرز، ب. (2011). بررسی پیشرفت تحصیلی دنشجویان پوهنتون علوم پزشکی زاهدان و عوامل مرتبط با آن در سال تحصیلی 87-86. لینک
حیدری، ن. (1396). شاخصههای مهم در پیشرفت تحصیلی دانشآموزان. فصلنامه روانشناسی و علوم تربیتی، 8 (2)، 53-48.
خاکی، غل. ر. (1387). روش تحقیق با رویکرد به پایاننامه نویسی. وزارت فرهنگ و آموزش عالی، مرکز تحقیقات علمی: کانون فرهنگی: انتشارات درایت.
عابدی، ا. (1380). بررسی رابطه بین انگیزش پیشرفت تحصیلی دانشآموزان دختر و پسر دوره متوسطه شهر اصفهان با ویژگیهای خانوادگی و شخصیتی، پایان نامه کارشناسی ارشد 74-74. تیزس ماستری، پوهنځی رواشناسی و علوم بربیتی، پوهنتون علامه طباطبایی، تهران، ایران.
عیاباف، ز. (1375). مقایسه استراتژیهای یادگیری دانشآموزان قوی و ضعیف دوره دبیرستان مناطق 2، 4 و 11 شهر تهران در سال تحصیلی 75-1374. (پایاننامه کارشناسی ارشد، پوهنتون علامه طباطبایی). لینک
عمید، ح. (1381). فرهنگ عمید. جلد اول، تهران: انشتارات امیر کبیر.
سلیمی، م. (1388). مقایسهی پیشرفت تحصیلی دانشآموزان محبوب و منزوی. مجله دانش و تحقیق در علوم تربیتی پوهنتون آزاد خوراسگان، (4)24، 130-119. لینک
شلویری، گ .(1377). بررسی ارتباط ویژهگیها و مکان کنترول ماد و قرزند با پیشرفت تحصیلی دانشآموزان دختر و پسر پایه چهارم ابتدایی شهر تهران در سال تحصیلی 1375-1376. پایان نامه کارشناسی ارشد رواشناسی تربیتی، پوهنتون تهران.
سیف، ع. ا. (1398). روانشناسی تربیتی. تهران: انتشارات آگاه.
صفری، ص. ز. و علیدادی، ف. (1399). بررسی پیشرفت تحصیلی دانش آموزان. مجله پیشرفت های نوین در روانشناسی، علوم تربیتی و آموزش و پرورش بهمن 1399 - شماره 32، 88- 104، لینک
کرمی، ا. (1394). بررسی و شناسایی عوامل مؤثر بر پیشرفت تحصیلی دانشآموزان دبیرستان. پژوهشنامه تربیتی، (1)4، 1-16. لینک
کیوانفر، م. ر. (1394). بررسی رابطه خوپنداره و پیشرفت تحصیلی در دانشآموزان سال سوم راهنمایی، پایانامه ماستری پوهنتون اصفهان.
محمدی، م. (1386). رابطه یادگیری خودتنظیم و اختلال یادگیری در دانشآموزان پایه چهارم و پنجم ابتدایی استادان کردستان، پایاننامه کارشناسی ارشد روانشناسی، پوهنځی روانشناسی و علوم تربیتی، پوهنتون علامه طباطبایی.
یوسفی، ص.؛ هرسج، ز.؛ جنت علیپور، ز.؛ افروز، م. و نوابی، ن. (1396). بررسی رابطه مهارتهای مدیریت زمان با پیشرفت تحصیلی در دانشجویان پرستاری و بهداشت عمومی. مجله آموزش پزشکی. ۱۳۹۶؛ ۵ (۲) :۲۹-۴۰ لینک.
Aslam, S., & Ali, M. S. (2017). Effect of self-efficacy on students’ achievement in science: A case of secondary school students in Pakistan. European Journal of Education Studies, 3(11), 220–235. https://doi.org/10.5281/zenodo.1050292
BaHammam, A. S., Alaseem, A. M., Alzakri, A. A., Almeneessier, A. S., & Sharif, M. M. (2012). The relationship between sleep and wake habits and academic performance in medical students: A cross-sectional study. BMC Medical Education, 12(1), 61. https://doi.org/10.1186/1472-6920-12-61
Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.
Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York, NY: W. H. Freeman and Company.
Hashemi, A. (2021). Effects of COVID-19 on the academic performance of Afghan students’ and their level of satisfaction with online teaching. Cogent Arts & Humanities, 8(1), 1933684. https://doi.org/10.1080/23311983.2021.1933684
Jafari, H., Aghaei, A., & Khatony, A. (2019). Relationship between study habits and academic achievement in students of medical sciences in Kermanshah-Iran. Advances in Medical Education and Practice, 10, 637–643. https://doi.org/10.2147/AMEP.S208874
Ong CKY, Hutchesson MJ, Patterson AJ, Whatnall MC. Is There an Association between Health Risk Behaviours and Academic Achievement among University Students? International Journal of Environmental Research and Public Health. 2021; 18(16):8314. https://doi.org/10.3390/ijerph18168314
Paris, S. G., & Winograd, P. (1990). Promoting metacognition and motivation of exceptional children. Remedial and Special Education, 11(6), 7–15. https://doi.org/10.1177/074193259001100604
Roudbari, M., Ahmadi, A., Roudbari, S., & Sedghi, S. (2014). The effective factors on the academic progress of the students of Tehran University of Medical Science. Journal of Pakistan Medical Association, 64(1), 42. https://www.jpma.org.pk/PdfDownload/5739.pdf
Sakız, H., Özdaş, F., Göksu, İ., & Ekinci, A. (2021). A longitudinal analysis of academic achievement and its correlates in higher education. Sage Journals. https://doi.org/10.1177/21582440211003085 .
Sarbazvatan, H., Amini, A., Aminisani, N., Shamshirgaran, S. M., & Ghaffarifar, S. (2018). Learning Style and Academic Achievement among Students at Tabriz University of Medical Sciences, Iran. Research and Development in Medical Education, 7(2), 77–81. https://doi.org/10.15171/RDME.2018.016